QC Network Türkiye'nin ilk canlı oturumunu gerçekleştirdik. Q&A konuğumuz Hüseyin Saraç - IATF 16949 ve ISO 17025 iç denetçisi, 22 yıl saha deneyimi - denetim bulgularının neden hep aynı maddelerde yoğunlaştığını anlattı.
Konuşulanlar teori değildi. Sahada, gerçek denetimlerde tekrar tekrar görülen kalıplardı. Bu yazıda oturumda ele alınan 5 maddenin üçünü detaylandırıyoruz. Kalan ikisi - kök neden analizinin nerede koptuğu ve tedarikçi denetimleri - oturum kaydında, P2 üyelik kapsamında.
Oturumdan bir cümle: "Sistemler çalışır, uygunsuzluklar da yaşanır. Ama önemli olan o uygunsuzluklara karşı nasıl reaksiyon gösterdiğin." Denetimde fark yaratan da tam olarak bu refleks.
IATF 16949 denetiminde en sık hangi madde bulgu alıyor?
Oturumdaki ilk soru buydu ve cevap netti: Madde 10.2 - Düzeltici ve Önleyici Faaliyetler.
Sorun "kapatmak" ile "ortadan kaldırmak"ı karıştırmakta
Birçok organizasyon uygunsuzluğu geçici olarak ortadan kaldırıyor - müşteriyi sakinleştiren bir aksiyon, doldurulan bir form, açılan bir eğitim kaydı. Ama kök neden ortadan kalkmadığı için aynı problem bir sonraki denetimde geri geliyor. "Problemi kapattık ama yine çıktı" cümlesi aslında şu anlama gelir: problem hiç kapatılmamıştı. Yaşayan dokümanlar, ölçüm sistemi, kontrol kartları ve eğitim etkinlikleri reaktif bir şekilde değil, problemi tamamen yok edecek şekilde gözden geçirilmeli. Yeni dönemde risk analizlerinin değerlendirmesi bu maddede belirleyici.
Madde 7.5'te firmalar dokümantasyonda neyi eksik bırakıyor?
İkinci soru dokümante edilmiş bilgi üzerineydi. En sık görülen eksik tek bir cümleyle özetlenebilir: doküman güncel değil, ya da güncel ama sahaya ulaşmıyor.
Kağıt üzerinde yaşayan, sahada yaşamayan sistem
Güncel olmayan bir doküman, sistemin sahaya uyumlu olmadığını gösterir. Güncel doküman bile organizasyon içinde sağlıklı yayılmazsa sistem hareket etmez - operatöre ulaşmayan bir talimat, var olmayan bir talimattır. Bir denetçi sisteme yaklaşırken sorduğu soru şudur: "Bu proses gerçekten çalışılıyor mu, yoksa kağıt üzerinde bir form mu dolduruldu?" Kontrol planında iki saatte bir ölçüm gerekiyorsa, asıl soru o ölçümün gerçekten o frekansta yapılıp yapılmadığıdır. Doküman kontrolünün kağıt üzerinde kalması, hataların da tekrar etmesine yol açar.
Yönetim gözden geçirmesi neden formaliteye dönüşüyor?
Beşinci soru Madde 9.3 üzerineydi. Yönetim gözden geçirmesi çoğu firmada bir imza turuna veya bir sunuma indirgeniyor - oysa en kritik kararların alınması gereken yer burası.
"12 ayda bir mi yapıyorsunuz?" sorusunun ardındaki tuzak
Sunumlarda hep yüksek KPI değerleri gösterilirse, ortaya çıkan tablo yalnızca "kalite bölümü işini iyi yapıyor" olur. Oysa yönetim gözden geçirmesi, müşteri şikayetlerinin, risklerin ve kaynak ihtiyaçlarının üst yönetime aktarıldığı; kararların aksiyona dönüştüğü yerdir. Sahada sık duyulan bir diyalog var: "YGG'yi hangi sıklıkla yapıyorsunuz?" - "12 ayda bir." Bunun ardından gelen soru her şeyi açığa çıkarır: "Bu 12 ay boyunca hiçbir şeyi değerlendirmediniz mi?" Gerçek bir YGG sürdürülebilir olmalı; bir altyapı ihtiyacı, bir eğitim bütçesi veya bir personel yapılandırması kararının doğduğu, yönetimle şeffaf yürütülen bir süreç.
Geriye kalan 2 madde: Oturumda ayrıca kök neden analizinin tam olarak nerede koptuğu (buzdağının altı, "ilk parça onayı" örneği ile) ve tedarikçi denetimlerinin neden hep sorunlu olduğu ele alındı. Bu iki maddenin sahadan örneklerle detaylı anlatımı ve canlıdaki soru-cevaplar, oturum kaydında - P2 üyelik kapsamında.
Pazartesi sabahı bir kalite mühendisi tek bir şey yapacak olsa?
Oturumun kapanışında sorulan soru buydu. Cevap, maddeleri aşan bir çerçeve sundu: öğrenilmiş dersler her zaman elinizin altında, kullanıma hazır durmalı. Aynı hatayı tekrar yaşamamanın tek yolu, kök nedeni gerçekten bulup kapatmaktan geçiyor. Bir standart - ister IATF 16949 olsun ister ISO 9001 - sadece bir doküman değil, organizasyonu geliştiren bir metodolojidir. Onu bir yük değil, bir gelişim aracı olarak görmek, denetim sonuçlarını da değiştirir.
Bu formatta düzenli olarak devam ediyoruz. Sahadan gelen gerçek sorular, sahayı bilen uzmanlardan gerçek cevaplar.